Marš u čast ukrajinskog nacističkog kolaboranta Stepana Bandere

FOTO: Tanjug/AP/Efrem Lukatsky

Oko 1.000 građana i aktivista ukrajinskih nacionalističkih partija se 1. januara okupilo u parku Tarasa Ševčenka u znak proslave 112. godišnjice rođenja Stepana Bandere, lidera pobunjeničke milicije koja se borila na strani nacista u Drugom svetskom ratu.

Marš je organizovala nacionalistička partija Svoboda, a okupljanje je prošlo mirno i bez incidenata.

Foto: The Associated Press

Stepan Bandera je figura koja izaziva duboke podele u Ukrajini. Desničari u Ukrajini ga veličaju kao legendarnog borca koji se borio protiv sovjeta i nacista za ukrajinsku nezavisnost, dok ga istoričari smatraju fašistom, ratnim zločincem i nacističkim kolaborantom, koji je, zajedno sa svojim sledbenicima, u velikoj meri odgovoran za masakre poljskih civila i delimično za Holokaust u Ukrajini. Kao vođa Organizacije ukrajinskih nacionalista (OUN), 30-ih i 40-ih godina se uz podršku nacista borio protiv sovjeta u uverenju da će Hitler pomoći Ukrajini u ostvarivanju nezavisnosti od SSSR-a.

Kada je nacistička Nemačka izvršila invaziju na Sovjetski Savez, 22. juna 1941, u Lavovu je 30. juna Bandera proglasio nezavisnu Ukrajinsku državu, obećavajući lojalnost Adolfu Hitleru. Zbog odbijanja da ukine dekret, Bandera je uhapšen od strane Gestapoa. Prvenstveno je stavljen u kućni pritvor, a godinu dana kasnije poslat je u koncentracioni logor Saksenhauzen.

Godine 1944. Bandera je pušten iz logora, upravo kada je Nemačka gubila tlo pod nogama pred savezničkim armijama, u nadi da će baš on biti od ključnog značaja u odvraćanju sovjetskih snaga. On je osnovao je sedište ponovo uspostavljenog ukrajinskog Vrhovnog oslobodilačkog saveta, koji je delovao u “podzemlju”.

Sa svojom porodicom živeo je u Zapadnoj Nemačkoj gde je ostao vođa OUN-B i sarađivao sa nekoliko antikomunističkih organizacija, poput Anti-boljševičkog bloka nacija, kao i sa britanskim obaveštajnim agencijama. Četrnaest godina nakon završetka rata, Bandera je ubijen 1959. od strane agenata KGB-a u Minhenu.

Bandera jeste bio antisemita i nacistički saradnik. Ukrajinski nacionalizam istorijski nije uključivao antisemitizam kao suštinski aspekt svog programa i video je Ruse i Poljake kao glavne neprijatelje, dok su Jevreji igrali sporednu ulogu. Ipak, ukrajinski nacionalizam nije ostao imun na uticaj antisemitske klime u istočnoj i centralnoj Evropi. Bandera i njegovi sledbenici, slično kao i nacisti, zagovarali su selektivno razmnožavanje kako bi se stvorila „čista ukrajinska rasa”.

Spomenik Stepanu Banderi u Ternopolju

Januara 2010. tadašnji odlazeći predsednik Ukrajine Viktor Juščenko dodelio je Banderi posthumno titulu Heroja Ukrajine. Evropski parlament, Rusija i poljski i jevrejski političari i organizacije su osudili nagradu. Uprkos zvaničnom poništenju ove nagrade u januaru 2011. zbog toga što Bandera nikada nije bio građanin Ukrajine, ukrajinski parlament je ponovo inicirao dodelu nagrade Banderi 2018. godine.

Ne zaboravimo da je marš je održan u vreme kada rastu tenzije zbog nagomilavanja ruske vojske na granici sa Ukrajinom. Mnogi analitičari smatraju da Rusija planira napad na delove ukrajinske teritorije, a kao što smo ranije pisali, Sjedinjene Američke Države planiraju da pošalju vojnu snagu i opremu kao pomoć Ukrajini.

Total
11
Shares
Related Posts